فارسی English العربی
به نحو آسان و مختصر که همه کس بتواند بجا آورد انشاءالله تعالی آنست که چون از خواب برخاست سجده کند برای خداوند تعالی و نیکو است در این حال یا در حال برداشتن سر از سجده بگوید:
"اَلْحَمْدُلِلّهِ الَّذی اَحْیانی بَعْدَ ما اَماتَنی،"
"ستایش خدای را که زنده ام کرد،پس از آن که مرا میراند،"
وَ اِلَیْهِ النُّشُورُ اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذی رَدَّ عَلَیَّ رُوحی لاَِحْمَدَهُ وَاَعْبُدَهُ
"و بازگشت همه پس از مرگ به سوی اوست،ستایش خدای را که روحم را بازگرداند، تا او را ستایش نموده و بندگی کنم."
و چون برخاست و ایستاد بگوید:
اَللَّهُمَّ اَعِنّی عَلی هَوْلِ الْمُطَّلَعِ وَ وَسِّعْ عَلَیَّ الْمَضْجَعَ
"خدایا بر هراس آن جهان یاری ام ده،و بر من وسعت بخش قبر را،"
وَارْزُقْنی خَیْرَما بَعْدَ الْمَوْتِ
و خیر آنچه پس از مردن است نصیبم کن.
و چون صدای خروس شنید بگوید:
"سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلائِکَةِ وَالرُّوحِ،"
"بسیار منزّه و مقدّس است پروردگار فرشتگان و روح،"
"سَبَقَتْ رَحْمَتُکَ غَضَبَکَ لا اِلهَ اِلاّ اَنْتَ،"
"رحمتت بر خشمت پیشی گرفته،معبودی جز تو نیست،"
عَمِلْتُ سُـوءً وَظَلَمْتُ نَفْسی فَاغْفِرْلی
"بد کردم، و به خود ستم نمودم،پس مرا بیامرز،"
اِنَّهُ لایَغْفِرُ الذُّنُوبَ اِلاّ اَنْتَ فَتُبْ عَلَیَّ اِنَّکَ اَنْتَ التَّوّابُ الرَّحیمُ
"به درستی که گناهان را جز تو نیامرزد،توبه ام را بپذیر،که تو بسیار توبه پذیر و مهربانی"
و چون نگاه کند به اطراف آسمان بخواند:
"اَللَّهُمَّ اِنَّهُ لایُواری مِنْکَ لَیْلٌ ساج وَلاسَمآءٌ ذاتُ اَبْراج،"
"خدایا تو را باز نمی دارد و شب تار،و نه آسمان دارای ستارگان"
"وَلا اَرْضٌ ذاتُ مِهاد وَلاظُلُماتٌ بَعْضُها فَوْقَ بَعْض،"
"و نه زمین گسترده،و نه تاریکی هایی که بعضی از آنها بر فراز بعضی دیگرند،"
"وَ لابَحْرٌ لُجِّیٌّ تُدْلِجُ بَیْنَ یَدَیِ الْمُدْلِجِ مِنْ خَلْقِکَ،"
"و نه دریای عمیق متراکم از آب از اینکه به شبروان در مسیر عبادت از عنایاتت مرحمت کنی،"
"تُدْلِجُ الرَّحْمَةَ عَلی مَنْ تَشآءُ مِنْ خَلْقِکَ،"
"و رحمت را به هر که از آفریدگانت بخواهی عطا فرمایی،"
"تَعْلَمُ خآئِنَةَ الاَْعْیُنِ وَ ما تُخْفِی الصُّدُورُ،"
"خیانت چشمها،و آنچه را سینه ها پنهان می کند می دانی،"
"غارَتِ النُّجُومُ وَنامَتِ الْعُیُونُ،"
"پنهان شدند ستارگان،و دیده ها به خواب رستند،"
"وَ اَنْتَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لا تَاْخُذُکَ سِنَةٌ وَلانَوْمٌ،"
"و تو زنده و پابرجایی،چرت و خواب تو را فرو نگیرد،"
سُبْحانَ اللّهِ رَبِّ الْعالَمینَ وَ اِلهِ الْمُرْسَلینَ وَالْحَمْدُلِلّهِ رَبِّ الْعالَمینَ
"منزّه است خدا،پروردگار جهانیان،و معبود رسولان، و ستایش خدی را پروردگار جهانیان."
پس بخواند پنج آیه آل عمران
"اِنَّ فی خَلْقِ السَّمواتِ وَالاَْرْضِ وَاخْتِلافِ اللَّیْلِ وَالنَّهارِ،"
"به درستی که در آفرینش آسمانها و زمین،و رفت وآمد شب و روز،"
"لاَ یات لاِوُلیِ الاَْلْبابِ الَّذینَ یَذْکُروُنَ اللّهَ،"
"نشانه هایی است برای صاحبان خرد،آنان که خدا را"
"قِیاماً وَ قُعُوداً وَ عَلی جُنُوبِهِمْ،"
"در حال ایستاده و نشسته و پهلو خفته یاد می کنند،"
"وَ یَتَفَکَّرُونَ فی خَلْقِ السَّمواتِ وَالاَْرْضِ،"
"و در آفرینش آسمانها و زمین اندیشه می نماید،"
"رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً سُبْحانَکَ،"
"پروردگارا این همه را به ناحق نیافریدی،منزّهی تو،"
"فَقِنا عَذابَ النّارِ رَبَّنا اِنَّکَ مَنْ تُدْخِلِ النّارَ فَقَدْ اَخْزَیْتهَ،"
"ما را از عذاب دوزخ حفظ کن،پروردگارا هرکه تو وارد آتش دوزخ کنی به یقین او را رسوا نموده ای،"
"وَ ما لِلظّالِمینَ مِنْ اَنْصار رَبَّنا اِنَّنا سَمِعْنا مُنادِیاً یُنادی لِلاْیمانِ،"
و برای ستمکاران یاوری نیست.پروردگارا شنیدم فریاد کننده ای برای ایمان فریاد می زند
"اَنْ امِنُوا بِرَبِّکُمْ فَآمَنّا رَبَّنا فَاغْفِرْ لَنا ذُ نُوبَنا،"
"به پروردگارتان ایمان بیاورید،پس ما ایمان آوردیم،پروردگارا گناهان ما را بیامرز،"
وَ کَفِّرْ عَنّا سَیِّئاتِنا وَ تَوَفَّنا مَعَ الاَْبْرارِ رَبَّنا
"و بدی های ما را بپوشان،و ما را همرا نیکان بمیران،"
وَ اتِنا ما وَعَدْتَنا عَلی رُسُلِکَ
"پروردگارا آنچه بر رسولانت وعده کردی به ما عنایت کن،"
وَلاتُخْزِنا یَوْمَ الْقِیمَةِ اِنَّکَ لاتُخْلِفُ الْمیعادَ
"و در قیامت ما را رسوا مکن،که تو هرگز خلف وعده نمی کنی."
پس هرگاه خواست که متوجّه شود بسوی عبادت و او را حاجتی به تخلّی بوده باشد ابتدا کند به آن و چون بیرون آید از خلاء ابتدا کند به مسواک بعد از آن وضو بسازد وضوء کامل و خود را خوشبو سازد پس برخیزد به نماز شب و اوّل وقت آن از نصف شب است و هر چه نزدیکتر شود به طلوع صبح صادق افضل است و اگر طلوع کند صبح و چهار رکعت آن را بجا آورده باشد بقیّه را بخواند به حمد تنها بی سوره پس چون برخاست برای نماز شب شروع می کند به هشت رکعت نماز شب و بعد از هر دو رکعت سلام می دهد و خوب است که در دو رکعت اوّل بعد از حمد شصت مرتبه توحید بخواند در هر رکعتی سی مرتبه تا منصرف شود از نماز و نبوده باشد میان او و خدای عزّوجلّ گناهی و یا آنکه در رکعت اوّل آن توحید و در رکعت دوّم «قُلْ یا اَیُّهَا الْکافِروُنَ» بخواند و در شش رکعت دیگر حمد و هر سوره که خواهد بخواند و کافی است حمد و «قُلْ هُوَاللّهُ اَحَدٌ» در هر رکعتی و جایز است اکتفا به حمد تنها وچنانکه سنّت است قنوت درنمازهای واجبی سنّت است نیز در هر رکعت دومی ازنوافل و کافی است سه سُبْحانَ اللّهِ گفتن و یا آنکه گفته شود:
"اَللَّهُمَّ اغْفِرْ لَنا وَارْحَمْناوَ عافِنا وَاعْفُ عَنّا فِی الدُّنْیا وَ الاْخِرَةِ،"
"خدایا بیامرز ما را و به ما رحم کن،و به ما عافیت ده،و در دنیا و آخرت از ما درگذر،"
اِنَّکَ عَلی کُلِّشَیْء قَدیرٌ
به درستی که تو بر هرچیز توانایی.
و یا آنکه بگوید:
رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَتَجاوَزْ عَمّا تَعْلَمُ اِنَّکَ اَنْتَ الاَْعَزُّ الاَْجَلُّ الاَْکْرَمُ
"پروردگارا،بیامرز،و رحم کن،و از آنچه می دانی درگذر،به درستی که تو عزیزتر و بزرگ تر و گرامی تری"
و روایت شده که حضرت امام موسی(علیه السلام) چون شب در محراب عبادت می ایستاد می خواند اَللَّهُمَّ اِنَّکَ خَلَقْتَنی سَوِیّاً و این دعاء پنجاهم صحیفه کامله است و چون فارغ شود از هشت رکعت نماز شب پس بجا می آورد دو رکعت نماز شفع و یک رکعت نماز وتر و می خواند در این سه رکعت بعد ازحمد قُلْ هُوَاللّهُ اَحَدٌ تا به منزله آن باشد که یک ختم قرآن کرده باشد زیرا که سوره توحید ثلث قرآن است و یا آنکه بخواند در نماز شفع در رکعت اوّل حمد وَ قُلْ اَعُوذُ بِرَبِّ النّاسِ و در رکعت دوّم حمد و قُلْ اَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ و چون از نماز شفع فارغ شد مستحبّ است آنکه بخواند اِلهی تَعَرَّضَ لَکَ فی هذَا اللَّیْلِ الْمُتَعَرِّضُونَ و این دعائی است که در اعمال شب نیمه شعبان در مفاتیح الجنان مذکور شده و چون از دو رکعت شفع فارغ شد برمی خیزد به جهت یک رکعت وتر و می خواند درآن حمد و سوره توحید و یا آنکه می خواند بعد از حمد قُلْ هُوَاللّهُ اَحَدٌ سه مرتبه و مُعوّذتَیْن یعنی قُلْ اَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ وَ قُلْ اَعُوذُ بِرَبِّ النّاسِ پس دست برمی دارد برای قنوت و دعا می خواند آنچه بخواهد شیخ طوسی فرموده که دعاهائی که در این محلّ خوانده می شود از بسیاری احصا نمی شود ولکن چیز موقّتی نیست که خلاف آن جایز نباشد و مستحبّ است که انسان در قنوت آن گریه کند از خوف خدا و ترس از عقاب خدا یا تَباکی کند و دعا کند برای برادران مؤمن و مستحبّ است که ذکر شود چهل نفر پس بدرستی که کسی که دعا کند برای چهل مؤمن دعایش مستجاب می شود انشاءاللّه و دعا کند به آنچه خواسته باشد و شیخ صدوق در فقیه فرموده که حضرت رسول(صلی الله علیه وآله) درقنوت وترمی خواند:
"اَللَّهُمَّ اهْدِنی فیمَنْ هَدَیْتَ وَ عافِنی فیمَنْ عافَیْتَ،"
"خدایا هدایتم کن در زمره آنان که هدایت کردی،و عافیتم ده در گروه آنان که عافیت دادی،"
"وَ تَوَلَّنی فیمَنْ تَوَلَّیْتَ وَ بارِکْ لی فیما اَعْطَیْتَ،"
"و سرپرستی ام فرما در جمع آنان که سرپرستی کردی،و مرا در آنچه عطا کردی برکت ده،"
"وَقِنی شَرَّ ما قَضَیْتَ فَاِنَّکَ تَقْضی وَلایُقْضی عَلَیْکَ،"
"و از شرّ آنچه حکم نمودی نگاهم بدار،به درستی که تو حکم کنی،و علیه تو حکم نشود،"
سُبْحانَکَ رَبَّ الْبَیْتِ اَسْتَغْفِرُکَ وَ اَتُوبُ اِلَیْکَ
"منزّهی تو،ای پروردگار کعبه از تو آمرزش می خواهم،و به سوی تو باز می گردم،"
وَ اوُمِنُ بِکَ وَاَتَوَکَّلُ عَلَیْکَ وَلاحَوْلَ وَلاقُوَّةَ اِلاّ بِکَ یا رَحیمُ
"و به تو ایمان می آورم،و بر تو توکّل می کنم،و جنبش و نیرویی نیست،جز به تو ای مهربان."
و سزاوار است آنکه هفتاد مرتبه بگوید:
اَسْتَغْفِرُاللّهَ رَبّی وَ اَتُوبُ اِلَیْهِ
از خدا طلب آمرزش می جویم و به سوی او باز می گردم.
وسزاوار است که دست چپ را بدعاء بلند کرده باشد و استعفار را بدست راست بشمارد و روایت شده که حضرت رسول(صلی الله علیه وآله)استغفار می کرد.
در نماز وتر هفتاد مرتبه و هفت مرتبه می گفت:
هذا مَقامُ الْعائِذِ بِکَ مِنَ النّارِ
این است مقام پناه برنده به تو از آتش.
و نیز روایت شده که حضرت امام زین العابدین(علیه السلام) در سحر در نماز وتر سیصد مرتبه می گفت: اَلْعَفْوَ اَلْعَفْوَ و بگوید بعد از این:
رَبِّ اغْفِرْلی وَارْحَمْنی وَ تُبْ عَلیَّ اِنَّکَ اَنْتَ التَّوّابُ الْغَفُورُ الرَّحیمُ
"پروردگار مرا بیامرز، و به من رحم کن،و توبه ام را بپذیر،به درستی که تو بسیار توبه پذیر و آمرزنده و مهربانی"
و سزاوار است آنکه طول دهد قنوت را و چون فارغ شد از قنوت به رکوع رود و چون سر از رکوع برداشت بخواند این دعا را که شیخ در تهذیب از حضرت موسی بن جعفر(علیه السلام) نقل کرده:
"هذا مَقامُ مَنْ حَسَناتُهُ نِعْمَةٌ مِنْکَ،"
"این جایگاه کسی است که حسناتش نعمتی از تو،"
"وَ شُکْرُهُ ضَعیفٌ وَ ذَنْبُهُ عَظیمٌ وَ لَیْسَ لِذلِکَ اِلاّ رِفْقُکَ وَ رَحْمَتُکَ،"
"شکرش ضعیف،و گناهش بس بزرگ است،و برای آن جز نرمی و رحمتت چیزی نیست،"
"فَاِنَّکَ قُلْتَ فی کِتابِکَ الْمُنْزَلِ عَلی نَبِیِّکَ الْمُرْسَلِ،"
به درستی که تو در کتاب نازل شده بر پیامبر مرسلت
"صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ کانُوا قَلیلاً مِنَ اللَّیْلِ ما یَهْجَعُونَ،"
"(درود خدا بر او و خاندانش) فرمودی:«چنین بودند که اندکی از شب را می خوابیدند،"
"وَبِالأَسْحارِهُمْ یَسْتَغْفِرُونَ،"
و در سحرها درخواست آمرزش می کردند»
"طالَ هُجُوعی وَ قَلَّ قِیامی وَ هذَا السَّحَرُ،"
"ولی خواب من طولانی بود، و بیداری شبم کم بود،و این است سحر،"
"وَ اَ نَا اَسْتَغْفِرُکَ لِذُنُوبی اِسْتِغْفارَ مَنْ لایَجِدُ لِنَفْسِهِ،"
"و من از تو برای گناهانم آمرزش می خواهم،آمرزش خواهی کسی که برای خود نمی یابد"
ضَرّاً وَلا نَفْعَاً وَلا مَوْتاً وَلاحَیوةً وَلا نُشُوراً
"زیانی و نه سودی،و نه مرگی و نه حیاتی،و نه برانگیختنی."
پس به سجده رَوَد و نماز را تمام کند و بعد از سلام تسبیح زهراء(علیها السلام) بخواند پس بگوید:
اَلْحَمْدُ لِرَبِّ الصَّباحِ الْحَمْدُ لِفالِقِ الاِْصْباحِ
"ستایش از آن پروردگار بامداد است،ستایش از آن شکافنده سپیده است"
و بگوید:
سُبْحانَ رَبِّیَ الْمَلِکِ الْقُدُّوسِ الْعَزیزِ الْحَکیمِ
"منزّه است پروردگارم،آن فرمانروای بس مقدّس و عزیز و حکیم."
سه مرتبه پس بگوید:
"یا حَیُّ یا قَیُّومُ یا بَرُّ یا رَحیمُ یا غَنِیُّ یا کَریمُ،"
"ای زنده،ای پاینده،ای نیکوکار،ای مهربان،ای توانگر،ای کریم،"
"اُرْزُقْنی مِنَ التِّجارَةِ اَعْظَمَها فَضْلاً وَ اَوْ سَعَها رِزْقاً،"
"مرا از تجارت نصیب ده در فزونی بزرگترینش را،در روزی فراخ ترینش را،"
"وَ خَیْرَها لی عاقِبَةً فَاِنَّهُ لا خَیْرَ فیما لا عاقِبَةَ لَهُ،"
"و در عاقبت بهترین را، زیرا در آنچه عاقبتی برایش نیست،خیری هم نیست."
و شایسته است که بخواند بعد از این دعای حزین را
اُناجیکَ یا مَوْجُوداً فی کُلِّ مَکان
با تو راز گویم ای که در هر جا هستی
الخ پس به سجده رود و بگوید پنج مرتبه:
سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلائِکَةِ وَالرُّوحِ
منزه است و پاک و پاکیزه است پروردگار فرشتگان و روح
پس بنشیند و بخواند آیة الکرسی را دگر باره به سجده رود و ذکر سابق را پنج مرتبه بخواند.